Hangi konuda olursa olsun hayatta ilerlemek istiyorsan sahip olman gereken en önemli prensip tutarlılıktır. Hayatta olduğu gibi tutarlılık tasarımda da ayrı bir öneme sahiptir. Bu yazımda tutarlılığın neden tasarımda önemli olduğunu, tutarlılığın türlerini ve nasıl tutarlı olunur sorusunun cevabını

bulabilirsin. Benzer diğer tasarım ilke ve elemanlarına ait incelediğimiz konuları Tasarım Teorisi kategorisinden öğrenebilirsin.

Tasarımda Tutarlılık

Mutlaka bir tasarımı incelerken ya da kullanırken ne olduğunu çıkaramasan da bir şeylerin tam oturmadığını/ yanlış olduğunu sezinlediğin zamanlar olmuştur. Bu problem tasarım sırasında uyumluluğa dikkat edilmediğinde ortaya çıkar. Bu nedenle tasarımda tutarlılık önemlidir.

Tasarımların tutarlı olup olmadığını sezgisel izlenimle anlayabilirsin.

Bir tasarım benzer görünüme ve kullanıma sahip elementlerden oluşmuşsa o zaman bu tasarımın kullanılabilirliği ve öğrenilebilirliği iyileştirilmiş demektir. Yani kısacası tasarımında tutarlılığa dikkat edersen eğer insanların bilgiler arasında yeni bağlar kurması ve yeni şeyler öğrenmesi kolaylaşacaktır. Bu sayede insanlar yapmaları gereken şeye odaklanabilir ve UI içeriği her değiştiğinde kimse nasıl çalıştığını tekrar öğrenmek zorunda kalmaz.

Tutarlılığın Yararları

Kullanıcılar tutarlılık sayesinde tasarımını kullanmayı daha hızlı öğreneceklerdir. Mesela tasarımındaki tutarlı elementler alfabedeki harfler olsun. Kullanıcı alfabeyi öğrendiği zaman tasarladığın ürünün neresine giderse gitsin ara yüzde problem yaşamadan ürünü kullanmaya devam edebilir.

Tutarsız bir ara yüzü düşündüğünde aklına konuşurken birçok dili aynı anda kullanan birine benzetebilirsin. Böyle bir tasarımda sadece çok iyi düzeyde bilgi birikimine sahip olan kullanıcılar ilerleyebilir. Bu nedenle tasarımını mümkün olduğunca basit ve tutarlı tutmaya dikkat et.

Tutarlılık her zaman kafa karışıklığı yaşanmasını önler. Kullanıcı kafasının karıştığı zaman hüsrana uğrayacaktır.

Tutarlılık olduğu zaman ve para boşa harcanmaz. Tutarlı bir tasarım genellikle daha önceden tanımlanmış bileşenlerden oluşur. Bu da tasarımcıların ve müşterilerin daha hızlı karar vermelerini sağlar.

Tutarlılık İlkesinin Türleri

Şimdi de tutarlılığın dört farklı çeşidine bakalım.

Görsel Tutarlılık

Aynı şekilde algılanan benzer elementler görsel tutarlılığı yaratır. Bu da ürünün öğrenilmesini kolaylaştırır. Fontlar, boyut, butonlar, işaretler ve buna benzer başka elementler görsel bir tutarlılık için gereklidir.

Fonksiyonel Tutarlılık

Aynı şekilde fonksiyona sahip benzer kontroller fonksiyonel tutarlılığı yaratır. Fonksiyonel tutarlılık ürünün kullanım aşamalarının tahmin edilebilmesini sağlar. Böylece kullanıcılar güvenle ilerlerken aynı zamanda kullanımda hız kazanırlar. Örneğin tasarımda bir geri gitmek ve bir ileri gitmek aynı mantıkla çalışmalı.

İçsel Tutarlılık

Tasarımının içinde yer alan görsel ve fonksiyonel tutarlılığın kombinasyonu olarak düşünebilirsin. İçsel tutarlılık bir ürünün kullanılabilirliğini ve öğrenilebilirliğini pekiştirir. Tasarıma yeni bir özellik/ sayfa eklediğinde tasarımcılar için eski bölümleri kullanmaktan hiçbir farkı yoksa bu tasarımında içsel tutarlılık olduğunu gösterir.

Dışsal Tutarlılık

Farklı sistemler/ ürünler arasında bir tutarlılık varsa buna dışsal tutarlılık denir. Bu sayede kullanıcının bir ürün hakkındaki bilgisi diğer bir ürünü de kullanabilmesini sağlar. Dışsal tutarlılık kesinlikle kullanıcı deneyimi için önemlidir.

Dışsal tutarlılığa örnek olarak Adobe ürünlerini düşünebilirsin. Photoshop öğrendiğinde Illustrator’ı öğrenmeye başlamak çok daha kolay hale gelecektir.

Mutlu kullanıcılar için tutarlılık prensibine tasarımlarında dikkat etmelisin.

Nasıl Tutarlı Olabilirsin?

Tutarlı olmanın özü aynı hareketi ya da elementi birçok kez tekrarlamakta yatıyor.

Görseller

Tipografi, renk, alan, boşluk ve pozisyon. Bu elementlerin hepsini bir ortak nokta etrafında tanımlayıp tasarımında kullandığın bir sistem oluşturman gerekiyor.

Güçlü bir görsel sıradüzeni için en önemliden daha az önemli şeylere doğru sıralama yapabilirsin. Tasarım boyunca aynı renk paletini kullanmaya dikkat edebilirisin. Buton vb. elementlerin boşluklarının ve iç dolgularının da tutarlı olmasına dikkat etmen iyi bir sonuç elde etmeni sağlayacaktır. Tasarım aşamasında grid (ızgara) kullanman içerikte estetik açıdan iyi bir düzenleme yapmanı kolaylaştırır.

Ayrıca birbiriyle tutarlı görseller kullanıcının sistemi daha hızlı öğrenmesini ve kullanım sırasında daha iyi bir deneyim yaşamasını sağlar.

Stil kuralları için bu kaynaktan yararlanabilirsin.

Website Style Guide Resources

Ses ve Ton

Kullanılan dil ve ton, kullanıcının ürünü nasıl algıladığını etkiler. Ses ve tonu uygun kullanmaya dikkat edin ki kullanıcıyla konuşan ses duyulsun. Eğer birden fazla dikkat çeken ses kullanıp kullanıcının dikkatini dağıtmak istemezseniz tabii :).

MailChimp tutarlı ses ve ton kullanımı için güzel bir örnek olacaktır.

Mailchimp İçerik Stil Kılavuzu

Bilinen Kalıpları Kullanın

Dijital ya da değil insanlar bugüne kadar kullandıkları ürünlerin tasarımlarıyla ilgili deneyimlere sahipler. Yani diğer bir değişle deneyimledikleri belirli kalıpları kullanmayı bildikleri anlamına geliyor. O zaman bu durumdan yararlanmak için benzer kalıpları içeren tasarımlar yapabilirsin. Kullanıcılar “Bunu nasıl kullanabilirim?” diye düşünmeden doğrudan kullanmaya başlayacaklardır. Böylece kullanıcıların deneyimleri çok daha akıcı olacaktır.

Farklı kalıpları incelemek için bu iki kaynaktan yararlanabilirsiniz:

Tutarlılık Bükücüleri

Tutarlılığın hem kullanıcı hem de tasarımcı için bazen sıkıcı olabileceğini kabul ediyorum. Ve her şeyi aynı yaparsak yeniliği de engellemiş oluruz. Bu yüzden benim önerim tutarlılığı kırmadan bükmen :).

https://giphy.com/gifs/things-iphone-plus-34CYvwwHqyYZq?utm_source=iframe&utm_medium=embed&utm_campaign=Embeds&utm_term=https%253A%252F%252Fvidemy.com%252F

Ama tutarlılığı bükmeden önce kurallarını öğrenmen gerekiyor. Aksi halde tasarım ve kullanıcı deneyimi kötü yönde etkileyecektir.

Tasarımcılar tutarlılığı korumalı ve tasarımlarında kullanmalılar.

Aslında tutarlılığı kullanmak tasarımında gözü yormayan/ rahatsız etmeyen daha yavaş değişimler yapacağın anlamına geliyor. Ama aynı zamanda tasarımlarını eğlenceli ve hoş olmasına dikkat etmelisin.

Peki hem tutarlı hem de istediğin şekilde bir tasarım nasıl yapabilirisin?

İşin sırrı kullanıcıları iyi anlamakta yatıyor. Tüm tasarım fikirlerin kullanıcıları anladığın için sahip olduğun bir fikirden geliyor olmalı. Kalıp bir tasarım üzerinde ayarlamalar yaparak kullanıcıların ihtiyaçlarını daha iyi karşılayabileceğin bir yol bulabilirsin.

Son Olarak

Tasarımını kullanıcı beklentileriyle uyumlu hale getirmelisin. Başka bir şekilde anlatmak gerekirse, gözlerine baktığında kalbinden geçenleri okuyabilecek noktada olmalısın.

Küçük farklılıklar güzel sonuçlar verebilir ama büyük farklılıklardan daha güzel sonuçlar almayı bekleme lütfen!

Ve tabii tutarlılığı diğer tasarım ilkeleriyle birlikte kullanmalısın. Renk, denge, tipografi ve zıtlık gibi diğer tasarım ilkelerini öğrenmek için diğer yazılarıma göz atabilirsin.

Keyifli okumalar