Barkod (Barcode) , beyaz veya açık renk  zemin üzerinde, birbirine paralel şekilde çizilmiş farklı kalınlıktaki siyah çizgilerden ve bu çizgiler arasında boşluklardan oluşturulan simgelerdir. Kısacası verinin makineler tarafından okunabilen bir temsil biçimidir. Barkodların kullanılmasındaki amaç, verilerin hatasız ve otomatik olarak başka bir ortama aktarılmasıdır.

Üzerine yapıştırıldığı ürünün stok kodu, referans numarası gibi önemli bilgilere barkod üzerinden ulaşılabilir. Barkodları okumak için  barkod okuyucuları kullanılır.

1948–9 yıllarında Bernard Silver tarafından, Mors alfabesindeki nokta ve tirelerin çizgilere uzatılması yoluyla icat edilmiştir. Barkodun farklı çeşitleri bulunur: Çizgisel veya 1D olarak bilinen biçim, dikey paralel hatlar ve boşluklardan oluşur. 2D matriks kodları olarak bilinen çeşit ise kareler, noktalar, sekizgenler ve diğer geometrik biçimleri içerir. Diğer barkod çeşitleri arasında, aşağıda görülen UPC (Universel Product Code — Evrensel Ürün Kodu) ticarette ve EAN (European Article Number — Avrupa Ürün Numarası) ise dergi ve kitaplarda kullanılır.

En çok bilinen ve Türkiye’nin de kullan barkod çeşidi EAN-13 barkodudur. Bu barkod 13 haneden oluşmaktadır. 13 haneli olan yapı 4 kısma ayrılmıştır. İlk 3 rakamın bulunduğu kısım birinci kısımdır.

Birinci kısım; ülke veya simge kodunu gösterir. Ülkeden ülkeye değişir. Çünkü her ülkenin kendine ait kodu bulunur. Ülke kodundan sonra gelen 4 rakam ikinci kısımdır. Burası da firma kodunun gösterildiği yerdir. Firma kodundan sonra gelen 5 rakam üçüncü kısımdır. Ürün tanıtımı için kullanılır. Son kalan rakam da dördüncü kısımdır. Son rakam barkodun doğru okunabilmesi için hesaplamalar sonucu oluşmuştur.

Barkod oluşturmak için profesyonel programlar bulunmaktadır. Bununla birlikte aşağıda vereceğim web sitesinden de barkod oluşturabilirsin.

https://www.barcode-generator.de/V2/tr/index.jsp

Önemli olan tasarım yüzeyinde barkodu yatayda 2,5 cm den daha küçük kullanmaman!

Karekod (QR Code) ise;

Yeni nesil iki boyutlu bir barkod çeşididir. Karekod (Quick Response Kod) kelimesi ilk olarak tıbbı ürünlerin barkod uygulama kılavuzunda kullanılmıştır. Türkiye’deki ilk uygulama alanı ilaç sektörüdür. Dijital dünyanın ve mobil uygulamaların gelişmesi ile pek çok  sektörde de kullanılmaya başlanmıştır.

Karekod barkodlara nazaren onda bir oranında küçültülerek kullanıldığı için tasarım yüzeyinde daha az yer kaplar. Taranma hızı ve her açıdan okutulabilmesi zaman tasarrufu açısından önemli. Belli bir seviyeye kadar bozulan veya kirlenen karekodların okunabilmesi de mümkündür. Tasarımcıların işini kolaylaştıran bir kod türüdür.

Karekod’un kullanabilmek için ilk önce telefonunuza veya tabletinize Apps Store, Google Play veya Windows Phone uygulama mağazalarından karekod okuyucu indirmeniz gerekmektedir. Uygulamayı indirdikten sonra okutmak istediğiniz karekod’un üzerine gelerek telefonunuz veya tabletinizin kamerasıyla taratarak sizi ilgili sayfaya bilgi almanız için yönlendirecektir.  Aşağıdaki bağlantılarda QR kod oluşturabilirsiniz.

QR Kod oluşturucu

https://tr.qr-code-generator.com

QR Kod okuyucularla okunur. https://play.google.com/store/apps/details?id=tw.mobileapp.qrcode.banner&hl=tr&gl=US

Ayrıca Adobe Indesign prgramında da Object → Generate QR Code komut yoluyla kolayca QR Kod oluşturabilirsiniz.

Kartvizitlerin üzerine karekod basılarak telefon, adres v.s bilgileri dijital ortama aktarabilirsiniz. Bir araç alırken aracın ön yüzünde bulunan karekodu taratarak aracın km, fiyat v.s özelliklerini öğrenebilirsiniz.

Photo by Apollo Photography / Unsplash

Billboard ve afişlerde karekodu mobil uygulamanızla taratarak marka veya kurum hakkında bilgi edinebilirsiniz. İnternete bağlanmak için kullanabilirsiniz. Örnek olarak Starbucks’ın kahve bardaklarının üzerine wifi şifresini karekod olarak koymasını gösterebiliriz.

Photo by Proxyclick Visitor Management System / Unsplash

Müze, konser ve maç biletlerinin üzerinde bulunan karekodu taratarak etkinliğin sitesine veya dijital dünyadaki bilgilere ulaşabilirsiniz. Karekodlar günümüzde markaların ve kurumların tüketiciyle hızlı iletişim kurmasını sağlayan sembollerdir.