Moda ve teknolojide olduğu gibi UX ve UI tarafında da kullanıcıları heyecanlandıran bazı trendler var. Her geçen yıl yeni trendler gündeme gelirken bir önceki trendler demode oluyor. Kuşkusuz tüm trendlerin en önemli hedefleri dijital ürünün yaşam kalitesini iyileştirmek olmasına rağmen kullanıcının seçimlerini oldukça etkiliyor.

UX ve UI tasarımda kullanıcıların peşinden gittiği trendler elbette uzun soluklu çalışmalar ve deneyimlerle ortaya çıkıyor. Çoğu trendin kalıcılığı da onu takip eden ve destekleyen kullanıcılarla mümkün olarak müşteri sadakatine dönüşebiliyor.  

Geçmişten evrilerek günümüzde halen yerini koruyan trendler ve 2022'de dijital ürünlerde sıklıkla göreceğimiz bazı popüler trendlere bir göz atalım.

1- 3 Boyutlu Öğeler

Concept Illustration • Vivivian for Vitality Studio on Dribbble 

Tasarımda 3 boyutlu öge kullanımları çok yeni değil ancak yeni teknolojilerle kullanımının daha kolaylaştığını söyleyebiliriz. Çünkü artık elimizin altında olan her türlü dijital ürün, 3 boyutlu tasarım konseptlerini kolaylıkla kullanabilecek donanımda tasarlanıyor. Ancak 3 boyutlu ögelerin de doğru zamanda ve doğru yerde kullanılması ürünün başarısında önemli bir faktör.

3 boyutlu öge kullanımının günümüzde en önemli örneklerini perakende sektöründe görüyoruz. Örneğin bir giyim markası 3D tasarım ve animasyon kullanılarak, kullanıcıların satın alma aşamasında karar verme sürelerini hızlandırarak satışların oranı ciddi anlamda yükseltilebiliyor. Bir ürünün 3 boyutlu modeliyle kullanıcılar, ürüne farklı açılardan bakarak ürünün gerçek hayatta nasıl hissettirdiğini anlayabiliyor. Kişiselleştirmenin de devreye girdiği bu yöntemle kullanıcıların tercihleri olumlu yönde etkileniyor.

2-Karanlık Temalar

material.io

Kullanımı hızla yaygınlaşan dark mode gitgide popülerleşme yolunda ilerleyen uygulama. Kullanıcılar dark mode kullanımını sadece koyu renk olduğu için değil benzerlerinden farklı ve havalı bulduğu için de tercih ediyor. Diğer tercih sebepleri ise özellikle düşük ışık koşulları veya gece gözü yormamaları ve aynı zamanda güç tasarrufu etmeleri olarak görülüyor. Microsoft'a göre, karanlık bir arayüz gözleri daha az yoruyor. Google özellikle OLED ekranlı cihazlarda karanlık temaların pil ömründen tasarruf etmeye yardımcı olduğunu iddia ediyor.

Tüm bu özellikler bir yana kullanıcıya seçenek sunan tasarımlar her zaman için kullanıcı tarafından olumlu karşılanıyor. Dark mode tüm bu geçerli ve ikna edici sebeplerle 2022’deki trendlerde ilk sıralarda yer alıyor diyebiliriz.

3- Etkileşimli Animasyonlar

Payco - Interactive Landing • Atuka for UBANI on Dribbble 

Resimli grafikler olarak bilinen animasyonlar aslında, UX tasarımında yeni bir trend değil. Ancak son zamanlarda web sitelerinde, uygulamalarda, reklamlarda vb. daha çok tercih edilen görsel öğeler olmaya başladılar. Animasyonlar genellikle kullanıcıya bir hikaye anlatılmak istendiğinde başvurulan yöntem olarak karşımıza çıkıyor. Kullanıcılar beklemedikleri anda karşılarına çıkan bu animasyonlardan oldukça etkileniyor. Etkileşimli animasyonlar, yalnızca göz alıcı ve eğlenceli olmanın yanı sıra aslında kullanılabilirliğe de olumlu katkı sağlıyor.

Animasyonlar, özellikle hikaye anlatımında kullanıldığında verilmek istenen mesajı daha hızlı aktarabiliyor. Animasyonlarda stok yerine özgün illüstrasyonları kullanmak markanın akılda kalıcılığını artırmak ve kopyacılıktan uzak bir imaj yaratmasına fayda sağlıyor. Günümüzde sıklıkla kullanılan etkileşimli animasyonlar 2022’de de fazlasıyla kullanılacağa benziyor.

4-Tipografi

Fontshare • Alexander Laguta for Laguta + Laguta on Dribbble 

Eğer ürününüze yeni bir görünüm kazandırmak istiyorsanız yeni bir yazı tipi kullanmak en uygun yöntemlerden birisi gibi görünüyor. Bazı yazı karakterlerinin gösterişli ve benzerlerinden farklı olması cazip gibi görünse de kullanıcı deneyimini olumsuz anlamda etkileme olasılığı çok yüksek olabiliyor.

Yazı tiplerinin hem kullanıcılar tarafından anlaşılabilir olması ve uygulamanın tipine göre seçilmesi gerekiyor. 2022'de ise karşımıza bu iki önemli noktayı birleştiren basitlikten uzak ama anlaşılır ve hedefe uygun yeni yazı tiplerini görmeyi bekliyoruz.

Şirketlerin ise çoğunlukla yazı ve logoların büyüklüklerini kendi markalarıyla ilişkili olarak görmek istediklerini görüyoruz. Bu yüzden yazı tipleri kadar yazı büyüklükleri de amacına uygun çok dikkatli kullanılması gerekiyor.

Tipografi her zaman kendi içinde değişmez kuralları ve yeni trendlere açıklığı ile trend listesinde her zaman yer alacağa benziyor.

5- Glassmorphism

Phone icon set • Lelevien on Dribbble 

Henüz yeni kullanımı yaygınlaşan ancak 2022’de ivme kazanarak kullanımın artacağı öngörülen yeni bir görsel stilinden bahsetmek istiyorum: Glass Morphism

Bu yeni görsel stilin belli başlı karakteristik özelliklerine göz atacak olursak;

-Arka planda buzlu bulanık cam efekt görüntüsü,

-Ön planda olan nesnelerin boşlukta yüzüyor hissi uyandırması,

-Bulanıklığı vurgulamak için canlı renk kullanımı,

-Yarı saydam nesneler üzerinde hafif ince kenarlıklar kullanımı ile dikkat çekiyor.

Aslında bu akım çok yeni değil, 2013’de İOS 7 de kullanılmaya başlayan glass morphism günümüzde UX tasarımında da trend olarak tercih edilmeye başlandı. Bu görsel stil, dijital ürününüzde ayrı öğelerini tasarlamak, farklı bir arka plan tasarımı oluşturmak veya tüm tasarım düzeninde kullanabileceğiniz bir yenilik.

6- Sesli Kullanıcı Arayüzü Etkileşimi

Smart Home App - Dark Mode • Rifat Sarkar for eberawi on Dribbble 

Günden güne kullanımı ve tüketici pazarındaki yeri artan sesli hoparlörler, akıllı asistan gibi özellikler sesli etkileşimin popülerliğini artırdı. Yapılan araştırmalar 25-64 yaş aralığındaki kullanıcı grubunun %65 inin günde en az bir kez sesli arama yaptığını gösteriyor. Sesli erişimin en temel özelliklerinden birisi olarak çoklu görevlere izin vermesini örnekleyebiliriz. Örneğin araba kullanırken sesle etkileşimde olan bazı uygulamalar bu çoklu görevlere en iyi örneklerdir. Uygulamada yer alan sesli asistanla kullanıcılar bir yandan rotalarını belirlerken aynı zamanda hem müzik açabiliyor, hem de arama yapabiliyor.

Perakende sektöründe ise sesli kullanıcı etkileşimi, kullanıcıların fiziksel mağazalarda gezinmesine yardımcı olmak için sesli komutları kullanabileceği bir teknik özellik olarak ön plana çıkıyor. Bir e-ticaret sitesinde aradığınız ürünle alakalı sohbet robotuna soracağınız sorularla sonuca daha kolay ulaşabiliyorsunuz.

Sesli erişimin kullanıcılar için bir diğer önemli yararı da engelli kullanıcılara sunduğu faydalardır. Ekran koruyucu ile birlikte sesli arama yapabilme, manuel aramayı kullanamayan kişiler için internette gezinmeyi çok daha kolay hale getiriyor.

7- Sanal Gerçeklik (VR) ve Artırılmış Gerçeklik (AR)

Hutch AR based iOS app • Faria Anzum on Dribbble 

Artırılmış ve sanal gerçeklik kavramlarının hızlı bir şekilde hayatımıza girdiğini söyleyebiliriz. Bunun en büyük sebebi kuşkusuz pandemi. Özellikle perakende sektörü, ürünlerini tanıtmak, alışveriş öncesi deneme ve satın alma sürecini hızlandırmak adına AR çözümlerinden yararlanmaya başladı. AR teknolojisi, müşterilerin fiziksel ve zihinsel zorlukları bir kenara bırakmalarına odaklanarak müşterilerin satın alma kararlarını daha hızlı vermelerine yardımcı olması açısından yaygınlaşıyor.

Artırılmış gerçekliğe örnek olarak İKEA’nın AR tabanlı IKEA Place uygulaması ile kullanıcıların satın almak istedikleri ürünleri evlerinde görmelerine imkanına sahip olmalarını örnek verebiliriz.

AR'den biraz daha farklı olarak VR ise kullanıcılarının tek bir ekranla etkileşime girmeleri yerine tamamen üç boyutlu bir ortama sokuyor. Başlangıçta eğlence ve oyun için kullanılan VR, artık günümüzde fitness eğitimi ve e-öğrenme için de kullanımı yaygınlaşmaya başladığını görmek mümkün. Tıp kurumları, bile fizik tedavi amacıyla VR teknolojisine ilgi duymaya başladı.

VR her ne kadar şuan için yaygın bir teknoloji olmasa da pandemi vb. global kaygılar devam ettikçe 2022’de trend teknolojiler arasına girmesi bekleniyor.

8- Gelişmiş Kişiselleştirme

Algorithm Friendly Interfaces IV • Maximillian Piras on Dribbble 

Dijital ortamlarda her yönden gelen bilgiler nedeniyle, bir şirket için potansiyel müşterilerin dikkatini çekmek ve tanıtımını yaptığınız bir ürüne odaklanmalarını sağlamak çok zordur. Son on yılın bu sorunu çözen en güçlü aracı bir kişiselleştirme algoritmasıdır. Bu yüzden kişiselleştirme UX tasarımda 2022’de de trend olacak konulardan birisi olarak karşımıza çıkar.

Gelişmiş kişiselleştirme, kullanıcılar için özelleşmiş arayüzle zaman zaman karıştırılabilmektedir. Kişiselleştirme yazılım tarafında gerçekleşir. Kullanıcılardan toplanan verilere ve çevrimiçi davranışlara göre kullanıcının gerçek zamanlı deneyimlerine uyarlanarak yapılır.

Kişiselleştirilmiş içerik, UX tasarımının önemli bir parçasıdır çünkü hedef kitlenizle aynı sayfada olduğunuzu gösterir. Bu algoritmalar çok çeşitli endüstrilerde kullanılmaktadır. E-ticaret sektörü de kişiselleştirme algoritmalarında ürün önermeyi kullanır. E-ticaret platformları, kullanıcıların arama isteklerine ve farklı ürünlerle olan etkileşimlerine dayanarak, kullanıcılar arasında daha fazla ilgi uyandıracak benzer ürünler önerir. Bu sayede hem kullanıcısını kendisine bağlayarak sadık yapar hem de satın almasına destek olur.

9- Mobil İlk Tasarım

Realkit landing page • Nicolas Solerieu on Dribbble 

Bir web sitesinin veya uygulamanın yalnızca bilgisayarda sorunsuz bir şekilde çalışmasının yeterli olmadığını artık hepimiz biliyoruz. Dijital ürünlerin aynı zamanda tablet, cep telefonu gibi mobil cihazlara duyarlı çalışması, zengin özelliklere sahip ve işlevsel olmaları da gereklik halini almış durumda.

Arayüzü mobil cihazlara uyarlamak artık sadece bir seçenek değil, bir zorunluk. Çünkü mobil cihaz üreticileri sürekli olarak ürünlerin yeni şekli ve görünümü ile şaşırtmaya devam ediyorlar.

Önceden, web siteleri ve uygulamalar bir masaüstü bilgisayarın işlevleri etrafında düşünülerek tasarlanıyordu. Şu anda ise oluşturulmakta olan web sitelerinin en büyük başarısı mobile uyarlanabilir olmasıyla ölçülüyor. AR ve VR gibi yeni teknolojileri de hesaba kattığımızda cihaz ve teknoloji çeşitliliği artarken uyumlu tasarımlar yapma gerekliliği ön plana çıkıyor.

10-Kapsayıcı Tasarım

Inclusive Design vs. Accessible Design • Toptal Designers on Dribbble 

Herkesin yeteneklerini göz önünde bulundurmanın en iyi yolu, onların ihtiyaçlarından öğrenmektir. Dünya çapında bir ürün tasarlıyorsanız, o ürünün dünyada farklı kullanıcılara göre ortak bir dille tasarlanması gerektiğini de biliyor olmanız gerekir. Kapsayıcı tasarım bakış açısında engel olarak tabir edilen bazı kişiler arası farklılıklar engel olarak görülmemelidir. Aksine tasarım için büyük bir fırsattır.

Günümüzde kapsayıcı tasarım bakış açısı, bir çok farklı ihtiyacı ve kullanım şekli olan kişileri önemseyen bir UX tasarımı oluşturmayı gerekli hale getirmiştir. Kapsayıcı tasarım; kapsayan, duyarlı, esnek, kullanışlı ve gerçekçilik ilkelerine dayandırılmalıdır. Herkesin yeteneklerini göz önünde bulundurabilen şirketlerin ürünlerinin öne çıktığı günümüzde kapsayıcı tasarım trend olmanın ötesinde bir öneme sahiptir. Bu yüzden her UX projesinin olmazsa olmaz kavramlarından biri olmalıdır.